#GaiNagusiak

Bi dimentsioko nanomaterialak, argia nanoeskalan hedatzeko

Noiz argitaratua: 15/01/21 | Kategoria: Ikerketa | Gaiak: #Fisika, Kimika eta Matematika

ICFOko eta CIC nanoGUNEko ikertzaileek, besteak beste, egindako nazioarteko ikerketa bati esker, gailu txikietan konprima daiteke argia eta haren fluxu elektrikoa kontrola daiteke grafenoz (karbono-atomozko geruza bidimentsionala) eta boro nitruroz (bi dimentsioko isolatzaile ona) egindako material batekin. Etorkizun handiko aurkikuntza da hori, eta plasmoi deritzenak baliatuz erdietsi da. Plasmoiak kuasipartikulak dira, zeinetan elektroiak eta argia batera mugitzen baitira uhin koherente baten gisara.

Plasmoiak, grafenoak bideratuta, nanometrotako uhin-eskalatara mugatu daitezke, hainbesteraino ezen argiaren uhin-luzera baino 200 aldiz eskala txikiagoetara mugatu baitaitezke. Nolanahi ere, orain arte, oztopo handi bat izan da: plasmoiek azkar galtzen zuten energia, eta, hala, mugatua zen plasmoien bidaiatzeko tartea. Hain zuzen ere, grafenoaren eta boro nitruroaren konbinazioz sortu den materialarekin konpondu da arazoa. Izan ere, argia gailu txikietan kontrolatu ahal izateko eta energia-galerak saihesteko irtenbidea lortu da bi dimentsioko bi material paregabe horien konbinazioari esker. Grafenoa boro nitruroarekin kapsulatzen denean, elektroiek indar handiz bidaia dezakete distantzia handietan, batere dispertsiorik gabe, baita giro-tenperaturan ere. Ikerketan frogatu da, halaber, grafeno/boro nitruro material-bikotea bikaina dela indar handiz konfinatutako argi baten anfitrioi gisa, bai eta plasmoi-galerak saihesteko ere.

Ikerketan, zenbait zentrotako ikertzaileek hartu dute parte, hala nola ICFO (Bartzelona), nanoGUNE eta CNR/Scuola Normale Superiorekoak (Pisa) —denak ere EU Graphene Flagshipeko kide—, eta Columbia eta Missouriko unibertsitate estatubatuarretakoak.

CIC nanoGUNEko Nanooptikako taldeburu den Rainer Hillenbrand Ikerbasque ikertzaileak adierazi duenez, “orain argia konprima dezakegu eta, aldi berean, nahiko urrun heda dezakegu nanomaterialen bidez. Plasmoi-galerak hutsalak direnez, litekeena da seinalearen prozesamendua eta prozesamendu konputazionala askoz ere azkarragoa izan daitezen lortzea, sentikortasun optiko eraginkorrago batekin”.

Ikerketaren egileek azaldu dutenez, Columbiako Unibertsitatean aurkitutako heteroegitura berri honen propietate nanooptoelektronikoen inguruko aurkikuntzen hasiera besterik ez da hau.

Aurkikuntza horiek bidea zabaltzen dute zirkuitu optiko oso miniaturizatuetan eta detekzio biologikorako, informazioa prozesatzeko edo datuak komunikatzeko erabilgarri izan litezkeen gailuetan erabiltzeko.

  • Oharrak:

    Alaitz Imaz (Komunikazio Kabinetea - Elhuyar): 688 860 706 Itziar Otegui (Komunikazio arduraduna - nanoGUNE): 943 574 000

  • Erreferentziak:

    Erreferentziak: A. Woessner, M. B. Lundeberg, Y. Gao, A. Principi, P. Alonso-González, M. Carrega, K. Watanabe, T. Taniguchi,G. Vignale, M. Polini, J. Hone, R. Hillenbrand, F. H. L. Koppens, "Highly confined low-loss plasmons in graphene-boron nitride heterostructures", Nature Mater. [online DOI:

  • Interneteko helbidea:

    www.nanogune.eu

Informazio osagarria

  • icono_documento
    Prentsa-oharra_euskaraz, CIC nanoGUNE
  • icono_documento
    Prentsa-oharra_gaztelaniaz
Itziar Otegui

Egilea: Itziar Otegui (CIC nanoGUNE)

Laguntzailea: